โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม)  เดิมมีชื่อว่า  โรงเรียนประถมสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม  ได้จัดตั้งขึ้นโดยดำริของศาสตราจารย์นายแพทย์อดุลย์ วิริยเวชกุล  ราชบัณฑิต และได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยมหาสารคามในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2547 และเริ่มเปิดการเรียนการสอนในวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ.  2547  โดยมีบุคลากร 10 คน แบ่งเป็นครู 5 คน พี่เลี้ยง 2 คน เจ้าหน้าที่สำนักงาน 1  คน เจ้าหน้าที่นักการภารโรง  2 คน แม่บ้าน 1 คน มีนักเรียนเริ่มแรก 71 คน แบ่งเป็นระดับอนุบาล 1 จำนวน 19 คน อนุบาล 2 จำนวน 13 คน และชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน  18  คน 

               ปีการศึกษา 2548 โรงเรียนประถมสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม  ก่อสร้างอาคารเรียนระดับประถมศึกษา จำนวน 2 หลัง ๆ ละ 5 ห้อง พื้นที่ใช้งานแต่ละห้อง 64 ตารางเมตร แบ่งเป็นห้องเรียน จำนวน 9 ห้องและห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์  จำนวน 1 ห้อง เพื่อรองรับนักเรียนจาการขยายการจัดการเรียนการสอนจากระดับปฐมวัย ซึ่งแบ่งเป็น 3 ระดับ ได้แก่ เตรียมอนุบาล อนุบาล 1 และอนุบาล 2  ระดับประถมศึกษาตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 6  และเริ่มรับนักเรียนในโครงการ ESC เป็นปีแรกในภาคเรียนที่ 2/2548  ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 

               ปีการศึกษา 2549  ก่อสร้างอาคารเรียนเพิ่มอีก 1 หลัง  ประกอบด้วย ห้องเรียนของนักเรียนโครงการ ESC  จำนวน 5 ห้อง  ห้องสำนักงาน 1 ห้อง  ห้องวิชาการ 1 ห้อง  ห้องทะเบียน 1 ห้อง และห้องส่งเสริมกิจกรรมสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ 1 ห้อง สร้างสนามบอล ขนาด 18 x 40 เมตร และลานเอนกประสงค์หน้าหอประชุม  สำหรับกิจกรรมหน้าเสาธง

               ปีการศึกษา 2550 ได้รับนักเรียนในระดับปฐมวัยเพิ่มมากขึ้น ทำให้ห้องเรียนไม่เพียงพอ จึงขออนุมัติต่อเติมอาคารเรียนอนุบาลจากอาคารเดิมเพิ่มอีก 2 ห้อง กั้นพื้นที่ระหว่างห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์และห้องพัสดุ  เป็นห้องเรียนอนุบาลอีกห้องหนึ่ง ทำกันสาดรอบอาคารอนุบาลใหม่ เพื่อให้น้ำฝนไหลได้สะดวก  ปลูกหญ้าบริเวณสนามเด็กเล่นฝั่งอนุบาลใหม่  ปรับพื้นที่ด้านหน้าหอประชุมเพื่อไม่ให้น้ำขัง  ปรับปรุงภูมิทัศน์ในโรงเรียนใหม่เกือบทั้งหมด 

               ระดับประถมศึกษามีผู้ปกครองให้ความไว้วางใจนำบุตร-หลานมาสมัครเรียนในโครงการ ESC เพิ่มขึ้น จากเดิมมีจำนวน 2 ระดับชั้น เพิ่มเป็น  5 ระดับชั้น และในโครงการปกติของโรงเรียนก็มีจำนวนนักเรียนเพิ่มมากขึ้น ทำให้ทางโรงเรียนต้องเพิ่มสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นห้องน้ำห้องส้วม ห้องสมุด ปริมาณอาหารทั้งกลางวันและอาหารว่าง เพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการของนักเรียน

               ปีการศึกษา 2551  ได้ก่อสร้างห้องข้างอาคารสีชมพูจำนวน 1 ห้อง ขนาด 8 x 8 เมตร เพื่อทำเป็นห้องสมุด แต่เนื่องจากห้องเรียนไม่เพียงพอ ต่อมาจึงทำเป็นห้องเรียน และมีการต่อเติมเพิ่มอีกเพื่อทำเป็นห้องทดลองวิทยาศาสตร์สำหรับปีการศึกษาต่อไป ก่อสร้างอาคารห้องสมุด (อาคารสีม่วง) จำนวน 1  หลัง เพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้สำหรับนักเรียนทั้งระดับอนุบาลและประถม ประกอบด้วยห้อง สมุด  ห้องคอมพิวเตอร์  ห้องอ่านหนังสือ  นอกจากนี้ยังปรับปรุงด้านข้างหอประชุมเป็นห้องเรียน 1 ห้อง  ปรับปรุงห้องด้านข้างโรงครัวเป็นห้องเรียนจำนวน 2 ห้อง เพื่อรองรับนักเรียนในปีการศึกษา 2552  บริเวณหอประชุมมีการติดกันสาดผ้าใบในกรณีที่ฝนตก และกันแสงสว่างเมื่อมีการทำกิจกรรมด้านการฉายโปรเจคเตอร์  

               ปีการศึกษา 2552-2561 ได้มีการพัฒนาเขตพื้นที่โรงเรียน  ทรัพยากรพื้นฐานและมุ่งเน้นการพัฒนาบุคลากรเพิ่มมากขึ้น  ทั้งในส่วนของการรับนักเรียนเพิ่ม  จำนวนห้องเรียนเพิ่ม และจำนวนบุคลากรเพิ่ม  ในการจัดการเรียนการสอนใช้หลักสูตรสถานศึกษาโดยอิงหลักสูตรแกนกลาง 2551 มีการปรับปรุงหลักสูตรตามความเหมาะสม  กิจกรรมการเรียนการสอนมีการปรับเปลี่ยนตามนโยบายการบริหารงานของผู้บริหาร
มีการสร้างสระว่ายน้ำ และอาคารเรียนประถมศึกษา 3 ชั้นบริเวณพื้นที่คณาสวัสดิ์ ในส่วนของอาคารเรียนประถมศึกษา 3 ชั้น แล้วเสร็จให้เข้าใช้งานในปีการศึกษา 2559  แต่ด้วยสถานการณ์ด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงและความพร้อมในการย้ายสถานที่ทำการ เป็นเหตุให้การย้ายโรงเรียนเลื่อนออกไป 
ในขณะเดียวกันจำนวนนักเรียนที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ  ทางโรงเรียนจึงได้ขอความอนุเคราะห์พื้นที่อาคารเรียนหลังอาคารประจำคณะการท่องเที่ยวและการโรงแรมในการจัดการเรียนการสอนระดับปฐมวัย อนุบาล 2 อนุบาล 3

               ปีการศึกษา 2562 ระดับประถมศึกษาปีที่ 1-6 ได้ย้ายที่ทำการมาเรียนที่ที่ตั้งใหม่ คณาสวัสดิ์ อาคารเรียนประถมศึกษาขนาด 3 ชั้น 24 ห้องเรียน 6 ห้องกิจกรรม   พร้อมกันนี้มีการก่อสร้างอาคารเรียนปฐมวัยขนาด 12 ห้องเรียนในเขตพื้นที่เดียวกัน  ในปีการศึกษา 2562 นี้จึงมีพื้นที่เรียน 3 พื้นที่ ได้แก่ พื้นที่คณสวัสดิ์ เป็นนักเรียนประถมศึกษา 1-6 พื้นที่การท่องเที่ยวและการโรงแรม เป็นนักเรียนระดับอนุบาล 2-3 และพื้นที่(เดิม)หลังโรงพยาบาลสุทธาเวท เป็นนักเรียนอนุบาล 1  ปลายปีการศึกษา 2562 ช่วงเดือนมกราคม 2563 เกิดสถานการณ์โรคติดต่ออุบัติใหม่ซึ่งเกิดจากไวรัสโคโรนาชนิดที่มีการค้นพบล่าสุดไปทั่วโลก โรคโควิด 19  โดยไวรัสและโรคอุบัติใหม่ชนิดนี้ไม่เป็นที่รู้จักเลยก่อนที่จะมีการระบาดในประเทศจีน เมื่อช่วงเดือนธันวาคมปี พ.ศ. 2562 จนกระทั่งมีการระบาดใหญ่เป็นวงกว้างจนส่งผลกระทบเป็นอย่างมากในด้านสาธารณสุขและเศรษฐกิจของแทบทุกประเทศทั่วโลกจนถึงปัจจุบัน

               การระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศไทย ดำเนินอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่วันที่ 13 มกราคม 2563 และเป็นส่วนหนึ่งของการระบาดทั่วโลกของโควิด-19 โดยประเทศไทยเป็นประเทศแรกที่พบผู้ป่วยยืนยันโควิด-19 รายแรกนอกประเทศจีน เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2563 มีรายงานว่าพบผู้ป่วยที่ติดเชื้อจากการแพร่เชื้อในประเทศเป็นครั้งแรก  และจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นมากในกลางเดือนมีนาคม 2563  จนกระทั่งวันที่ 18 มีนาคม 2563 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้มีนโยบายเพื่อรองรับสถานการณ์การระบาดใหญ่ดังกล่าวโดยการปรับรูปแบบการปฏิบัติงานเป็นแบบการทำงาน ณ ที่ตั้ง Work From Home

               ปีการศึกษา 2563 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม) ได้ปรับรูปแบบความพร้อมในการจัดการเรียนการสอนในช่วงสถานการณ์การระบาดทั่วของโควิด-19    คำนึงถึงความปลอดภัยของบุคลากรและนักเรียน  จึงได้มีการปรับรูปแบบใหม่ของการจัดการเรียนการสอนเป็นแบบการจัดการเรียนการสอนผ่านระบบออนไลน์ เช่นเดียวกับสถานศึกษาอื่นทั่วประเทศ และทั่วโลก และการส่งเสริมการใช้ชีวิตแบบวิถีใหม่ New Normal  อีกทั้งในปีการศึกษา 2563 นี้ อาคารเรียนอนุบาลดำเนินการก่อสร้างแล้วเสร็จ จึงได้มีการย้ายนักเรียนระดับชั้นปฐมวัยทั้งสามระดับคือ อนุบาล 1- อนุบาล 3 จำนวน 12 ห้องเรียนมาเรียน ณ ที่ทำการเขตพื้นที่คณาสวัสดิ์ โดยตลอดปีการศึกษาเป็นการเรียนการสอนรูปแบบออนไลน์

               ปีการศึกษา 2564 สถานการณ์โรคระบาดผ่อนคลายลงเล็กน้อยโรงเรียนจัดการเรียนการสอนรูปแบบออนไลน์คู่ขนานออนไซส์ โดยเรียกชื่อวิธีการสอนรูปแบบไฮบริดจ์ เพื่อเป็นการลดการรวมกลุ่มของนักเรียน และมีเข้มงวดในการดูแลตนเอง รักษาระยะห่าง ตลอดปีการศึกษา  และในปีนี้โรงเรียนงานปรับปรุงอาคารเก่าของคณะสิ่งแวดล้อมเป็นอาคารอำนวยการได้ดำเนินการแล้วเสร็จด้วยงบประมาณเงินสะสมปีงบประมาณ 2563 พร้อมให้เข้าใช้งานโดยจัดการเป็นห้องสำนักงานวิชาการ  สำนักงานอำนวยการ
ห้องเรียนปฏิบัติการทั้งหมด ได้แก่ ห้องเรียนปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ ดนตรีไทย ดนตรีสากล ดนตรีพื้นบ้าน นาฏศิลป์ และห้องคอมพิวเตอร์ อีกทั้งมีการขยายห้องเรียนโปรแกรม ESC เป็นระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 2 ห้อง ซึ่งคาดว่าภายในปีการศึกษา 2569 จะมีห้องเรียนประถมศึกษาระดับชั้นละ 5 ห้อง
(โปรแกรม ESC 2 ห้อง โปรแกรมปกติ 3 ห้อง)  รวม 6 ระดับเป็น 30 ห้องเรียน   นอกจากนี้อาคารศูนย์การเรียนรู้ก็ดำเนินการปรับปรุงแล้วเสร็จในช่วงปลายปีแต่ยังขาดครุภัณฑ์ประกอบอาคารเรียน ซึ่งรอตั้งงบประมาณต่อไป

               ปีการศึกษา 2565 สถานการณ์โรคระบาดผ่อนคลายลงมาก การจัดการเรียนการสอนจึงเป็นรูปแบบการสอน ณ ที่ตั้งทั้งหมด โดยมีเกณฑ์การดูแลด้านสุขอนามัย ทั้งบุคลากรและนักเรียน  ได้แก่การตรวจ ATK ก่อนเข้ามาเรียนทุกสัปดาห์ การรักษาระยะห่าง การทำความสะอาดฆ่าเชื้อห้องเรียนที่ถี่มากขึ้น   ในปีนี้ทางโรงเรียนเปิดสอนหลักสูตรใหม่ระดับอนุบาล 1 คือ หลักสูตรภาษาอังกฤษสำหรับเด็กปฐมวัย โดยได้รับอนุมัติงบประมาณเงินสะสม วงเงิน 5,500,000 บาท เพื่อดำเนินการก่อสร้างอาคารเรียนอนุบาลหลังที่ 2 พร้อมครุภัณฑ์ เพื่อจัดการเรียนการสอนโปรแกรม IEP สำหรับนักเรียนปฐมวัย เป็นอาคารชั้นเดียวจำนวน 5 ห้อง  จำแนกเป็น 3 ห้องเรียน 1 ห้องเรียนรวม 1 ห้องประชุมเล็ก  ซึ่งดำเนินการแล้วเสร็จในเดือนมกราคม 2566 พร้อมเปิดใช้งานในปีการศึกษา 2566 ต่อไป

ปีการศึกษา 2566 สถานการณ์โควิดได้คลี่คลายลงอย่างมาก ทางโรงเรียนเปิดดำเนินการเรียนการสอนในพื้นที่เต็มรูปแบบและมีการรักษาระยะห่างตามรูปแบบ New Normal ได้เริ่มดำเนินกิจกรรมแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมไทยจีน หลังจากหยุดการดำเนินโครงการมาระยะหนึ่งเนื่องด้วยสถานการณ์โควิดในปีนี้นำนักเรียนที่ผ่านการคัดเลือกทุนแลกเปลี่ยนภาษาจีน จำนวน 15 คน เดินทางไปยังโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยชนชาติกว่างสี และทางสาธิตมหาวิทยาลัยชนชาติกว่างสี ได้นำนักเรียนมาแลกเปลี่ยนที่ประเทศไทยเป็นเวลา 10 วัน ในด้านภูมิทัศน์ มีการพัฒนาปรับปปรุงภูมิทัศน์อย่างต่อเนื่อง เช่นการจัดทำที่อ่านหนังสือ ห้องสมุดเคลื่อนที่ การทำลานจอดรถผู้ปกครอง จัดปรับปรุงสนามฟุตบอล เป็นต้น

ปัจจุบันปีการศึกษา 2567 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม) เปิดทำการสอน 2 ระดับ 4 หลักสูตร ได้แก่ ระดับปฐมวัยหลักสูตรปรกติ และหลักสูตร IEP  ระดับประถมศึกษาหลักสูตรปรกติ และหลักสูตร ESC  
มีนักเรียนทั้งสิ้น 1,303 คน  เป็นนักเรียนปฐมวัย 469 คนและประถมศึกษา 34 คน มีบุคลากรรวมทั้งสิ้น 98 คน เป็นสายวิชาการ 55 คน สายสนับสนุน 43 คน มีอาคารเรียนและอาคารประกอบรวม 5 อาคาร สระว่ายน้ำ  สนามฟุตบอลขนาดมาตรฐาน ปรับปรุงสนามเด็กเล่นระดับปฐมวัยและประถมศึกษา มีกิจกรรมการจัดการเรียนการสอนต่างๆ เต็มรูปแบบควบคู่กับการดูแลด้านสุขอนามัย อยู่ภายใต้การดูแลของคณะศึกษาศาสตร์ โดยการสนับสนุนของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม  โดยมุ่งหวังจัดการเรียนการสอนที่มีคุณภาพและเป็นโรงเรียนสาธิตระดับประถมศึกษาที่มีการเรียนรู้อย่างมีความสุขและมีความเป็นเลิศทางวิชาการชั้นนำ (TOP-10) ของประเทศ ภายในปี 2567