โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม) มีฐานะเป็นนิติบุคคล จัดตั้งขึ้นโดยดำริของศาสตราจารย์นายแพทย์อดุลย์ วิริยเวชกุล ราชบัณฑิต และได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยมหาสารคามในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2547 และเริ่มเปิดการเรียนการสอนในวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2547 ปัจจุบันเป็นหน่วยงานในกำกับดูแลของคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยให้คณะศึกษาศาสตร์ ประสานงานกับคณะและหน่วยงานอื่นๆ ในมหาวิทยาลัยมหาสารคามส่งเสริม สนับสนุนงานด้านวิชาการของโรงเรียนสาธิตเพื่อเสริมสร้างคุณภาพของการจัดการเรียนการสอนและให้โรงเรียนสาธิตเป็นแหล่งฝึกงานของนิสิตในด้านการสอนการวิจัย และแสวงหานวัตกรรมทางการศึกษา
          โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม) ดำเนินงานภายใต้ระเบียบมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ว่าด้วย การบริหารโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. 2561 มีอำนาจหน้าที่ ดังนี้
               1. บริหารจัดการและพัฒนาการเรียนการสอน สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษาให้มีทักษะด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภาษาที่มีคุณภาพในระดับแนวหน้าของประเทศ
               2. พัฒนาและปรับปรุงหลักสูตร วิธีการเรียนการสอน สิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ บรรยากาศทางการศึกษา และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนให้มีมาตรฐานสูงสุดในระดับประเทศ
ประสานความร่วมมือกับบุคลากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภายในและภายนอก เพื่อยกระดับมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาโรงเรียนอย่างต่อเนื่อง
               3. ส่งเสริมการเรียนรู้ที่มีความสุขและสร้างแรงบันดาลใจ ให้กับนักเรียน พร้อมปลูกฝังคุณธรรมและความเข้าใจในวิถีชีวิตที่เหมาะสม
               4. จัดการศึกษาโดยยึดตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานของกระทรวงศึกษาธิการ และเน้นการพัฒนานักเรียนให้เต็มศักยภาพ มีความกล้าคิด กล้าทำ และมีจิตอาสา
ประเมินผลการเรียนการสอนและโอนผลการเรียนให้เป็นไปตามระเบียบของกระทรวงศึกษาธิการ มีระบบการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ กับคณะศึกษาศาสตร์และคณะต่างๆ ในมหาวิทยาลัย และสอดคล้องกับแผนการศึกษาแห่งชาติ